Begroting 2017 - 2020
PCPortal

Werk voor iedereen
We stimuleren Nijmegen als kennisstad en creëren werkgelegenheid, zowel aan de boven- als onderkant van de arbeidsmarkt. Dit doen we door nieuwe bedrijven aan te trekken die de economische structuur van de stad versterken, onder andere via onze Economische Innovatie Agenda. Daarnaast willen we met onze acquisitieaanpak zoveel mogelijk werk aantrekken, ook voor mensen aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Hiervoor zien we goede kansen in de logistiek, de circulaire economie en de toeristische sector. Ook worden de mogelijkheden die de Participatiewet biedt en de arbeidsmarktinstrumenten die ons ter beschikking staan actief onder de aandacht gebracht van het bedrijfsleven. Daarvoor organiseren wij onder andere samen met het Werkbedrijf bijeenkomsten met werkgevers, zorgen voor agendering van het thema bij samenwerkende bedrijvenverenigingen in het Economisch Collectief Nijmegen en de Industriële Kring Nijmegen en omstreken en leggen wij proactief bedrijfsbezoeken af. Daarnaast koesteren we de ontwikkeling van sociale ondernemingen, bedrijven die hun impact op de samenleving centraal stellen (terwijl de winstgevendheid ondersteunend is aan dat doel), omdat daar een impuls voor de werkgelegenheid aan de onderkant van de arbeidsmarkt van kan uitgaan.

De verhoogde instroom van asielzoekers in Nederland vanaf 2015, leidt in de komende jaren tot een relatief groot aantal nieuwe statushouders in Nijmegen, die op zoek zullen gaan naar werk. De ervaringen uit het verleden laten zien dat werk cruciaal is voor succesvolle integratie, maar ook dat een groot deel van de statushouders er - ondanks hun vaak grote motivatie en relevante kennis en vaardigheden - niet in slaagt om werk te vinden. Wij willen hier op inspelen, door in samenwerking met het bedrijfsleven te werken aan het creëren van goede kansen op werk voor statushouders.

De beschikbaarheid van voldoende gekwalificeerd personeel is een belangrijke (economische) vestigingsplaatsfactor. De komende periode blijft de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt centraal staan en zullen we projecten die vraag- en aanbod dichter bij elkaar brengen, zoals het Zorgpact en het Techniekpact, blijven stimuleren. De ICT-sector is de volgende sector waarin we een human capital scan gaan uitvoeren.

Samen werken aan de Economische Innovatie Agenda
Het innovatieklimaat in Nijmegen monitoren we tweejaarlijks met onze Innovatiebarometer. De Innovatiebarometer geeft inzicht in onder andere de ontwikkeling van startups, het functioneren van broedplaatsen en de innovatiekracht van het MKB. Uit de eerste Innovatiebarometer blijkt dat de kenniseconomie in Nijmegen op de goede weg is.

Met onze nieuwe partners in de Economische Raad Nijmegen voeren we onze Economische Innovatie Agenda verder uit en werken we aan projecten die bijdragen aan ons innovatieklimaat en de economische ontwikkeling van onze stad. Hiervoor zetten we jaarlijks € 250.000 in. Deze middelen worden aangevuld met middelen uit het provinciaal programma Topsectoren en Innovatie (tot 2018).

We versterken hiermee de (innovatieve) bedrijvigheid. Het accent ligt op het uitrollen van het Startup-beleid en de ontwikkeling van het totale Startup-ecosysteem. We constateren dat het voor Startups na een succesvolle start lastig is om een volgende fase, de Scale-up, van hun ondernemerschap in te gaan. Financiering blijkt vaak een probleem. We gaan hiervoor samen met betrokken partijen een aanpak uitwerken. Ook werken we aan een strategische en proactieve acquisitie-aanpak waarbij we bedrijvigheid willen aantrekken die complementair is aan de specifieke sterktes van onder meer onze kennisinstellingen. Daarnaast willen we de krachten bundelen om het innovatieve MKB te laten groeien, dit moet zijn beslag krijgen in een samenwerkingsvorm van gemeente, kennisinstellingen, NovioTech Campus (NTC) en Health Valley.

De Nijmeegse campus (gevormd door Campus Heijendaal en NTC) is dé hotspot voor innovatie en kennisontwikkeling en vormt met meer dan 20.000 arbeidsplaatsen de ruggengraat van de Nijmeegse werkgelegenheid. We werken aan het versterken van deze hotspot en werken samen met de aanwezige kennisinstellingen en bedrijven een ruimtelijk-economische visie voor dit gebied uit.

Groei van de kenniseconomie en in het verlengde daarvan groei van de werkgelegenheid, zorgt ook voor werkgelegenheid aan de onderkant van de arbeidsmarkt, binnen deze bedrijven, maar ook bij bedrijven die producten toeleveren en diensten verlenen. Daarnaast leidt aanwezigheid van kennis en kennisintensieve bedrijvigheid tot meer bestedingen in onze binnenstad (horeca, detailhandel, culturele voorzieningen) en levert indirecte werkgelegenheid op. We lossen hiermee natuurlijk niet het gehele werkgelegenheidsvraagstuk op, dus richten onze inspanningen zich daarnaast ook op het aantrekken van werkgelegenheid voor lager en middelbaar opgeleiden.

Verbeteren positie logistieke dienstverlening
De logistieke sector is een belangrijke sector voor de economie van Nijmegen én de regio. We hebben de sectoren health/gezondheidszorg, halfgeleiders/high-tech en energie- en milieutechnologie als speerpunten, en de aanwezigheid van het high-techcluster (NTC, campus Heijendaal) heeft een sterke aantrekkingskracht op vestiging van logistieke bedrijven op met name Bijsterhuizen en Park 15. In de regio Arnhem-Nijmegen werken ruim 25.000 mensen in de logistiek en aanverwante sectoren. Logistiek is belangrijk voor de werkgelegenheid aan de onderkant van de arbeidsmarkt en als speerpunt de verbindende factor voor de eerste drie speerpunten. We verwachten nog meer mensen via het Werkbedrijf en Breed te kunnen plaatsen bij een aantal logistieke dienstverleners. We werken aan verbetering van de positie van de logistieke dienstverlening in Nijmegen, waarbij de havens en de nabijheid van een gunstige combinatie van weg (A15/A50/A73), water en spoor belangrijke troeven zijn. We versterken onze positie door samen met de regio uitvoering te geven aan het plan Acquisitie, Branding en Promotie. Dit doen we met Logistics Valley (samenwerkingsverband provincie Gelderland, LEC regio Nijmegen, Rivierenland en Liemers). De (inter)nationale positie van de Gelderse corridor (Betuweroute, A15, de Waal) willen we beter benutten om zo economische meerwaarde te krijgen voor de logistieke positie van de verschillende knooppunten in de corridor. We gaan in gesprek met Bedrijvenvereniging TPN-West om de watergebondenheid van bedrijven in de havens te versterken en stimuleren. Insteek is de economische profilering van de Noord- en Oostkanaalhavens als grote binnenhaven en belangrijke vestigingsplaatsfactor voor (nieuwe) bedrijven. We hebben de behoefte aan een extra truckstop in Nijmegen verkend. Op basis daarvan kijken we naar oplossingen. Samen met het bedrijfsleven vertegenwoordigd in het LEC regio Nijmegen, is eveneens onderzoek gedaan naar de regionale behoefte aan truckstops.

Kansen voor circulaire economie
Veel Nijmeegse bedrijven en bedrijvenverenigingen hebben ambities op het terrein van circulaire economie en/of willen met ons de transitie van fossiele naar alternatieve energiebronnen realiseren. In nauwe afstemming met het programma Duurzaamheid werken we aan de regionale versnelling van de circulaire economie. Uit onderzoek blijkt dat bedrijven behoefte hebben aan het bij elkaar brengen van vraag- en aanbod, zowel grondstoffelijk als in expertise. Dat vertaalt zich concreet in o.a. de behoefte aan (kennis)bijeenkomsten in de regio, een overzicht van waar specifieke en gewenste expertise en kennis in de regio is te halen en ontmoetingsplekken: ruimte voor living labs en creatieve hotspots.

Onze rol is dit te faciliteren en te stimuleren door vraag en aanbod bij elkaar te brengen. Naast de zorg voor een goed vestigingsbeleid en het streven naar meer ‘circulaire’ werkgelegenheid in de stad willen we extra aandacht geven aan duurzaamheid en circulaire economie in ons inkoopbeleid.

Samen met GDF Suez, inmiddels ENGIE, geven we vorm aan een nieuwe inrichting van het Centrale-terrein voor de opwekking van nieuwe vormen van duurzame energie. Op deze locatie zien wij graag vestiging van bedrijven uit de circulaire economie waarmee synergie kan worden bereikt in een open cluster waarvan ook kennisinstellingen deel uit maken. De omgeving en infrastructuur dichtbij de bestaande stad is ideaal voor energielevering aan woningen, bedrijven en instellingen.

Ondersteuning van gevestigde en startende ondernemers
Met de proactieve inzet van onze accountmanagers geven we invulling aan het met raad en daad terzijde
staan van ons bedrijfsleven. Via ons OndernemersPunt versterken we de dienstverlening en service aan bedrijven en instellingen. De adviseurs van het OndernemersPunt begeleiden en adviseren ondernemers bij de start, vestiging, verplaatsing of uitbreiding van hun bedrijf (jaarlijks 200, waaronder veel ZZP-ers), verstrekken bedrijfskredieten en bieden inkomensondersteuning aan (startende) ondernemers. In samenwerking met de Hogeschool Arnhem Nijmegen en de Stichting Ondernemersklankbord biedt het OndernemersPunt binnen de Gelderse Zaak ondersteuning aan ondernemers. Naast coaching van ondernemers wordt ondersteuning geboden bij praktische problemen, bijvoorbeeld een achterstand in de administratie.

Aandacht voor een optimaal vestigingsklimaat
We werken aan de optimalisering van ons vestigingsklimaat en zorgen ervoor dat onze basis op orde blijft: voldoende aanbod en kwaliteit van werklocaties (bedrijventerreinen, kantorenlocaties, binnenstad en winkellocaties), een goede bereikbaarheid en infrastructuur, een adequaat opgeleid en beschikbaar arbeidsaanbod en een goed relatienetwerk. We geven prioriteit aan het in de markt zetten van onze (bestaande) werklocaties en promoten onze werklocaties via instrumenten als gemeentekavel.nl en diverse andere promotie- en marketingactiviteiten. Voor de binnenstad maken we gebruik van een pandenbank en het bidbook. We streven naar een hogere waardering door ondernemers voor het ondernemersklimaat en voor de bedrijfsomgeving.

Economische samenwerking in regionaal verband
Ook in regionaal verband versterken we, onder andere in de Economic Board regio Arnhem-Nijmegen, de samenwerking tussen bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheidspartijen. De regionale inzet is gericht op het versterken van de topsectoren Health, Energy en Food en de cross-overs daartussen. Hierbinnen speelt Nijmegen een cruciale rol vanwege haar topsector Health en Life Sciences en de aanwezige kennisinstellingen en bedrijven.

Met de Investeringsagenda stedelijk netwerk Arnhem Nijmegen die in het kader van de provinciale Gebiedsopgave is uitgewerkt, wil de regio de ruimtelijk-economische ontwikkeling van het stedelijk netwerk Arnhem Nijmegen aan de hand van drie icoonprogramma’s (Bruisende Binnensteden, Campusontwikkeling en Smart Energy) verder versterken.

Samen met de gemeenten in de regio Arnhem-Nijmegen en de Provincie Gelderland (verenigd in het Portefeuillehoudersoverleg Economie) werken we aan een herijking van de regionale afspraken over werklocaties (Regionaal Programma Werklocaties, RPW). Doel van het RPW is het weer in balans brengen van vraag en aanbod in de markt voor werklocaties op regionaal niveau. Dit gebeurt door het maken van regionale afspraken over de programmering van bedrijventerreinen, kantoorlocaties en perifere detailhandel. Het begeleiden van dit traject is ook in 2017 een belangrijke opgave voor het Portefeuillehoudersoverleg Economie waarvan de wethouder Economische Zaken van Nijmegen de voorzitter is. Besluitvorming over het RPW zal eind 2016 of begin 2017 in de individuele colleges en raden plaatsvinden.

Toekomstbestendige binnenstad
Aanpak van leegstand blijft ook in 2017 één van de voornaamste thema’s van ons college voor de binnenstad. Uitgangspunt daarbij is dat de zuivere leegstand van het kernwinkelgebied in de binnenstad op het niveau blijft van het gemiddelde van vergelijkbare kennissteden. We gaan door met de uitvoering van het plan van aanpak in de nota ‘Binnenstad van de Toekomst’. Voortkomend uit deze visie is de Transformatie-aanpak, waarmee we reeds begonnen zijn in de Bloemerstraat en de Hertogstraat, en die we in 2017 voortzetten in andere straten en gebieden met aanzienlijke leegstand. Voor de Transformatie-aanpak hebben we vanaf 2017, voor een periode van drie jaar, jaarlijks € 300.000 beschikbaar. We zijn in overleg met de Provincie Gelderland voor een financiële bijdrage vanuit het programma Steengoed Benutten voor onze Transformatie-aanpak. We willen naast het winkelen andere functies in de Binnenstad zoveel mogelijk faciliteren. We bieden met ons beleid meer ruimte aan horeca, ambacht en cultuur.

In 2017 komen we met een toekomstvisie voor de Nijmeegse warenmarkt en presenteren we een nieuwe marktverordening. We gaan aan de slag met de nieuwe beleidslijnen voor standplaatsen. We passen de Terrassennota aan op basis van resultaten van de evaluatie van de regels voor terrassen. Ook werken we aan de totstandkoming van het verkeersstructuurplan 'Naar de binnenstad van de Toekomst', waarbij het uitgangspunt is meer ruimte te bieden aan fietser, voetganger en consument, zodat de invulling van de binnenstad als 'Place to meet' verder gestalte krijgt.

Niet alleen winkelmeters in de binnenstad, maar ook daarbuiten hebben onze aandacht. We zetten in op behoud en versterking van onze bestaande winkelstructuur en daarbij hebben winkelcentra in Nijmegen-Noord (Hof van Holland) en Dukenburg nadrukkelijk onze aandacht.

Toerisme
We stimuleren het verblijfstoerisme en passen ons hotelbeleid op basis van een nieuwe vraag- en aanbodanalyse van de Nijmeegse hotelmarkt aan. We willen ook meer dagjesmensen naar de stad trekken. Denk daarbij onder meer aan het stimuleren van het aantal cruisevaartpassagiers, het versterken van het herinneringstoerisme rondom de Tweede Wereldoorlog en het vergroten van het aantal hotelovernachtingen door buitenlandse toeristen. Samen met het RBT KAN en andere regiogemeenten werken we aan een visie inzake het stimuleren van toerisme in de regio.

Ondersteuning bij arbeidsparticipatie
In het programma Economie en Werk wordt ingezet op toename van arbeidsparticipatie van Nijmeegse
werkzoekenden die tot de doelgroep van de Participatiewet behoren. Uitvoering hiervan vindt voornamelijk plaats door het Werkbedrijf. Voor de uitvoering van ons beleid op dit gebied, zetten wij conform regionale afspraken het Participatiebudget en het budget voor loonkostensubsidies uit het inkomensdeel van het bijstandsbudget in. Daarnaast zetten wij extra middelen in ('meerwerk'), waardoor het Werkbedrijf meer werkzaamheden voor de gemeente Nijmegen kan uitvoeren, bovenop de basisdienstverlening. Het Werkbedrijf voert ook de regie over arbeidsmatige dagbesteding, de middelen hiervoor behoren echter tot het budget van het programma Zorg en Welzijn.

We gaan in 2017 verder met bedrijfsdienstverlening (via het Werkbedrijf), als strategie om vacatures, werk en werkervaringsplaatsen voor onze kandidaten te vinden. De doelstelling voor 2017 is om 750 Nijmeegse kandidaten vanuit de uitkering te laten uitstromen naar werk. Daarnaast is onze doelstelling om voor ongeveer 1200 Nijmeegse kandidaten een werkervaringsplaats te creëren. Werkervaringsplaatsen zijn er in allerlei vormen, waaronder de ontwikkeltrajecten, die conform het beleid dat eind 2015 in de Nijmeegse raad is vastgesteld, zijn opgenomen in de dienstverlening van het Werkbedrijf.

Jongeren zijn een van de doelgroepen aan wie het Werkbedrijf prioriteit geeft. Het jongerenteam binnen het Werkbedrijf leidt jongeren naar werk of terug naar school. Nu de economie verbetert, vinden hoogopgeleide jongeren weer sneller werk. In 2017 ligt onze focus dan ook op het aan de slag krijgen van jongeren die kwetsbaar zijn op de arbeidsmarkt.

We blijven in 2017 inzetten op Social Return als middel om werk voor werkzoekenden beschikbaar te maken. Hierbij is niet alleen het Werkbedrijf, maar ook de inzet van de gemeentelijke organisatie van groot belang, omdat bij contracten met derden een Social Return component moet worden opgenomen.

We zetten in 2017 verder in op loonkostensubsidie, niet alleen conform de bepalingen daarover in de Participatiewet, maar ook voor een bredere doelgroep. We streven er in 2017 naar om 80 mensen uit Nijmegen naar werk met deze tijdelijke ('bovenwettelijke') loonkostensubsidie te begeleiden. Daarnaast willen we onze bijdrage leveren aan het realiseren van de banen voor arbeidsgehandicapten op basis van de Banenafspraak, waarbij we de wettelijke loonkostensubsidie inzetten. De realisatie van de Banenafspraak is één van de belangrijkste taken van de Stuurgroep Arbeidsmarkt Rijk van Nijmegen (SAR), waarin vertegenwoordigers van werkgevers, werknemers, onderwijs en overheid samenwerken. De doelstelling is om eind 2017 minimaal 305 extra banen gecreëerd te hebben voor kandidaten met een arbeidsbeperking en een indicatie Banenafspraak. Om dit doel te bereiken, is onder andere het Inclusief Ondernemers Netwerk (ION) opgericht. Dit nieuwe regionale netwerk bestaat uit ondernemers die staan voor inclusief ondernemen. Bij hen werken al mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en zij enthousiasmeren andere ondernemers om deze mensen ook in dienst te nemen.

We constateren dat er door bedrijfsbeëindigingen steeds vaker relatief grote groepen mensen werkloos raken. Vaak zijn de (oud-)medewerkers van deze bedrijven al wat ouder en zijn hun opleiding en digitale vaardigheden niet meer up to date, waardoor zij vaak weinig succes hebben bij het zoeken naar een nieuwe baan. Werkgevers hebben - bewust of onbewust - ook redenen om mensen uit deze groep niet aan te nemen. Hierdoor is er inmiddels een duidelijke oververtegenwoordiging van 50-plussers in ons uitkeringenbestand. Voor de meeste van deze mensen geldt dat zij in eerste instantie recht hebben op WW. Hoewel dit formeel niet de doelgroep van de gemeente is (maar van het UWV), vinden wij het van groot belang om te anticiperen op ontslagrondes, de moeilijke positie van 50-plussers op de arbeidsmarkt en de situatie van mensen van wie de WW-periode afloopt (een deel van hen komt uiteindelijk in aanmerking voor bijstand). Wij gaan in overleg met het UWV om de mogelijkheden voor een aanpak op dit gebied te verkennen.

De uitvoering van de sociale werkvoorziening valt vanaf 2016 onder verantwoordelijkheid van de MGR. De strategie die in de afgelopen jaren is ingezet, waarbij de nadruk ligt op het zoveel mogelijk in vormen van detachering bij reguliere bedrijven laten werken van de SW-medewerkers, wordt in 2017 voortgezet. Inmiddels is voor alle SW-medewerkers in beeld gebracht in hoeverre zij in staat zijn om bij reguliere bedrijven te werken. Een klein deel van de SW-medewerkers blijft aangewezen op een werkplek 'binnen' Breed. De kosten per SW-medewerker zijn hoger dan de rijkssubsidie en commerciële inkomsten per SW-medewerker. Dit leidt naar verwachting tot een benodigde extra bijdrage van € 357.000. We hebben dit mogelijke tekort reeds als risico gemeld in de Zomernota 2016.