Begroting 2017 - 2020
PCPortal

Omschrijving

Product Jeugd

Sinds 1 januari 2015 is de gemeente verantwoordelijk voor een groot aantal nieuwe taken op het gebied van Jeugd. Voor de uitvoering van alle jeugdtaken is in 2017 een budget beschikbaar van € 41,5 miljoen.
We willen in 2017 blijven investeren in een goed functionerende, brede basisinfrastructuur van laagdrempelige en preventieve vormen van ondersteuning. Zo kunnen we de gewenste transformatiebeweging maken: van ver naar dichtbij en van zwaar naar licht. Daarnaast werken we aan een transformatie van de gespecialiseerde zorg door extra aandacht voor pleegzorg, het flexibeler inzetten van jeugdzorg met verblijf , het intensiveren van ambulante gezinsbehandeling  en nieuwe vormen van gezinshuizen en anderhalvelijnsvoorzieningen. Uitgangspunten daarbij zijn: hoogwaardige toegang, een sterk voorveld,  passende zorg op het juiste moment en doorgaande zorglijnen. Binnen het product Jeugd willen we toewerken naar een sterke verbinding van het jeugdnetwerk in de wijk met tweede of derdelijns jeugdzorg. Hoewel beide vormen nauw met elkaar samenhangen beschrijven we deze los van elkaar. We geven daarbij aan waar de samenhang met andere jeugdzorgvormen te vinden is.

Preventief jeugdbeleid  

We lossen problemen op waar ze ontstaan. Vanuit het principe ‘zo dichtbij mogelijk’ is een wijkgericht basismodel ontwikkeld voor kortdurende ondersteuning en coördinatie: de STIPS, de Sociale Wijkteams (SWT’s) en de regieteams, die alle drie nauw samenwerken met bewoners, huisartsen, jeugdartsen, scholen en kinderopvang en andere partijen in de wijk.
We dragen bij aan een positief opvoedklimaat door te investeren in een goed functionerende pedagogische civil society. We willen bereiken dat naast ouders als eerstverantwoordelijken ook familieleden, buurtbewoners, leerkrachten, leidsters en vrijwilligers bereid zijn om verantwoordelijkheid te nemen bij het opvoeden en opgroeien van kinderen. Als dat onvoldoende soelaas biedt is licht pedagogische hulp snel, dichtbij en laagdrempelig beschikbaar. We dragen bij aan een sterke pedagogische basisstructuur van JGZ-medewerkers, (school) maatschappelijk werkers en  jongerenwerkers, die ouders en anderen ondersteunen bij de opvoeding met informatie en advies, kortdurende interventies en toeleiding naar zwaardere zorg en ondersteuning als dat nodig is. Cultuursensitief werken is daarbij een basishouding.
We vinden het belangrijk dat in de wijk, in de kinderopvang, in het onderwijs en in de huisartsenpraktijk tijdig gesignaleerd wordt dat kinderen ondersteuning nodig hebben. Daarom willen we in 2017 innovatieprojecten als De School als Vindplaats, Eif migranten jeugd en Passende kinderopvang integreren in dit basismodel. Het doel is dat  er snel geschakeld kan worden tussen het preventieve veld en specialistische jeugdhulp in de tweede en derde lijn. Als specialistische zorg wordt ingezet werkt de jeugdhulpaanbieder per definitie samen met de lokale aanbieders en partijen. In de toeleiding naar zorg en ondersteuning wordt gewerkt volgens het principe “één kind, één gezin, één plan”. Met als doelstelling: alle kinderen en hun ouders een geïntegreerd aanbod bieden.

Ontmoeting jeugd en jongeren
Met onze bijdrage aan de huisvestings- en organisatiekosten van het vrijwillig jeugdwerk (scouting en  hobby-verenigingen), jongerencentra en ontmoetingsmogelijkheden in de wijk houden we een gedegen voorzieningenniveau in de stad in stand met als doel om jeugdigen hun individuele mogelijkheden optimaal te laten benutten.

Jongerenparticipatie
Vanaf 2016 heeft de regio Nijmegen Jimmy’s, een fysieke en digitale plek voor en door jongeren. Jongeren kunnen hier terecht met al hun vragen, ideeën en talenten en worden hierbij ondersteund door professionals. Een bundeling van zoveel mogelijk organisaties die zich richten op jongeren is het streven met de volgende doelen: een betere toegankelijkheid voor jongeren; meer afstemming en samenwerking tussen samenwerkingspartners; jongeren de regie geven over hun eigen hulpvraag; en het bevorderen van jongerenparticipatie. Voor professionals en overheid is Jimmy’s een laagdrempelige plek waar zij gezamenlijk met jongeren aan de slag gaan met een vraag, beleidsthema of project.
Er wordt sterk ingezet op de leefwereld van en de stem van jeugd en jongeren en de verbinding met overheid en organisaties. Hierbij worden het verhaal van kinderen en jongeren actief opgehaald bij zowel beleidsontwikkeling als uitvoering. Dit vraagt nieuwe methodieken en bewustzijn. Niet alleen door nauw contact met Jimmy’s, maar zeker ook een goede verbinding tot stand te brengen tussen overheid en organisaties en de adviescommissie JMG, cliënten- en jongerenraden, ervaringsdeskundigen onderling, maar bovenal met jongeren zelf.

Jongerenwerk
We zetten ambulant  jongerenwerk in voor de laagdrempelige en preventieve begeleiding van jongeren. Specifieke aandacht wordt besteed aan risicojongeren (kwetsbare jongeren met problemen op meerdere leefgebieden) en de internaliserende problematiek van meiden.
Ook jongerenwerk wordt vindplaatsgericht en vraaggestuurd ingezet. Dat gebeurt zowel vanuit locaties met groepsgerichte activiteiten, als individueel en op straat. Het jongerenwerk zoekt verbinding met het onderwijs en levert maatwerk met aandacht voor diversiteit.
Het accent ligt enerzijds op preventie en participatie (met name voor jongeren jonger dan 16 jaar), maar waar nodig wordt ook responsief jongerenwerk ingezet in combinatie met bijvoorbeeld straatcoaches. In 2017 gaan we de wenselijkheid onderzoeken van een integrale opdracht voor de verschillende partijen die samen het jongerenwerk moeten uitvoeren. We willen daarbij enerzijds de partners meer vrijheid geven om wijkgericht “te doen wat nodig is”, maar ook toe naar meer sturing op het bereiken van maatschappelijke effecten.  

Specialistische jeugdhulp

Aanbieders van specialistische jeugdhulp bieden passende zorg. Zorg wordt tijdig ingezet. We willen in 2017 meer sturen op de duur van de zorg. Jeugdigen moeten niet langer in zorg blijven dan nodig is. Afschaling naar lichtere zorg en afbouw van zorg (mits verantwoord en mogelijk) is belangrijk. Opgroeien in  een normale situatie en gewoon naar school gaan is het beste is voor het kind en het gezin. Dat geldt vooral voor zorg met verblijf.  Daartoe wordt het ambulant aanbod verder ontwikkeld en worden verblijffuncties (residentiële- en klinische zorg) geflexibiliseerd.
Voor  kinderen die zijn aangewezen op terrein- of locatiegebonden woonvoorzieningen, willen we de duur van het verblijf verkorten. We willen meer gezinsvervangend verblijf zoals pleegzorg en gezinshuizen. Verblijf wordt waar nodig flexibel ingezet, bijvoorbeeld als er sprake is van terugval.
De  samenwerking tussen zorgprofessionals in de 2e en 3e lijn contact en  verwijzers/toeleiders wordt verbeterd doordat aanbieders zoveel mogelijk gebiedsgericht werken.  Het vereist dat werkers in het betreffende gebied de bestaande (sociale) infrastructuur, elkaar en het wijkteam goed kennen en nauw met elkaar samenwerken.
De aanbieders zorgen dat er een warme overdracht kan plaats vinden. Dat wil zeggen dat er overeenstemming is tussen het gezin de verwijzer en aanbieder het traject en de, zodat er een soepele overgang plaats kan vinden.  Indicaties voor een juiste matching zijn: korte wachttijden en in één keer naar de juiste soort zorg worden toegeleid, niet zwaarder dan nodig en niet lichter dan nodig.  

Jeugd en veiligheid

Veiligheid van jeugdigen is integraal onderdeel van het hulpaanbod. Gezinnen, zorgaanbieders en andere (professionele) betrokkenen herkennen tijdig signalen en weten waar ze informatie of hulp kunnen vinden. De meldcode kindermishandeling en huiselijk geweld speelt hierin een grote rol. Zorgaanbieders met specialistische expertise op het gebied van jeugd en veiligheid bewegen zich meer naar de lokale structuren en ondersteunen de al betrokken hulpverlening bij de aanpak van gezinnen met veiligheidsproblematiek. Daarbij moet aandacht zijn voor zelfregie en zelf oplossend vermogen, maar moet ook een duidelijke grens getrokken worden als veiligheid voor kinderen niet meer gewaarborgd kan worden. Door de inzet van expertise van gespecialiseerde zorgaanbieders kan hulp in het gedwongen kader voorkomen worden ofwel: het gezin komt er met ondersteuning uit en risico’s zijn substantieel verlaagd of niet meer aanwezig. Bij ernstige veiligheidsproblematiek en hulp in het gedwongen kader (bijv. ondertoezichtstellingen of uithuisplaatsingen) wordt sneller gekeken naar toekomstperspectief:
Als de jeugdige nog thuis blijven dan wordt intensief ingezet op een systeemaanpak. Is thuis blijven geen optie meer dan wordt versneld gekeken andere mogelijkheden, bijvoorbeeld pleegzorg. Van belang is om het kind zo snel mogelijk op een adequate en veilige plek te krijgen met toekomstperspectief. Daarnaast is er in 2017 meer aandacht voor gezinssystemisch werken, doorontwikkeling van de beschermingstafel (multidisciplinair casusoverleg gericht op veiligheid voor kind) en preventie kindermishandeling.

Veilig Thuis
Op 1 januari 2015 is Veilig Thuis Gelderland-Zuid gestart. Het centrale advies- en meldpunt voor kindermishandeling en huiselijk geweld. We zien in 2015 en 2016 een verdrievoudiging van het aantal meldingen van kindermishandelingen. Anders gezegd; burgers en professionals maken veel gebruik van de expertise van Veilig Thuis. Deze spectaculaire toestroom en andere randvoorwaardelijke zaken hebben gezorgd voor een moeizame start van Veilig Thuis.  Door de noodzakelijke investeringen bij Veilig Thuis en het lokale veld zal Veilig Thuis in  2017 uitgroeien  naar een stabiel en kwalitatief sterkere organisatie. Dit is belangrijk voor een goede inbedding van Veilig Thuis binnen de keten van jeugd, zorg en veiligheid. Hierdoor zal de duurzame veiligheid van de kwetsbare doelgroep die Veilig Thuis bedient naar verwachting verder toenemen.